Jak dbać o aparat fotograficzny?

11 lutego 2020

Filip Herzig Fotograf

Czystość i higiena aparatu fotograficznego

W tym artykule dowiesz się:

  • po co i jak dbać o aparat fotograficzny
  • Czym umyć obiektyw
  • jak czyścić lustrzankę
  • dlaczego odpowiednia czystość sprzętu jest Ci potrzebna
  • jak wyrobić sobie dobre nawyki



Dbaj o aparat fotograficzny. Bez względu na to czy jest droga lustrzanka, aparat hybrydowy, kompakt czy zwykła małpka, zalecam szanowanie sprzętu. Lepszy stan techniczny aparatu fotograficznego to szansa na jego dłuższą bezawaryjną pracę i lepszą jakość zdjęć.

Szczególną uwagę należy zwracać na czystość:

  • obiektywu
  • komory lustra lustrzanki
  • slotu na karty pamięci
  • zasobnika na baterie akumulator
  • gniazd

Ogólnie ze sprzętem fotograficznym obchodzimy się ostrożnie. Unikamy jego zapylenia, zawilgocenia i zamoczenia, chociaż niektóre konstrukcje posiadają specjalne uszczelnienia a producenci chwalą się wyższą odpornością sprzętu.

APARAT fotograficzny

Jeśli jest to kompakt, potocznie małpka lub hybryda z wbudowanym na stałe obiektywem, to będziesz dbać o takie elementy jak przednia soczewka obiektywu – o której szerzej przeczytasz w następnym dziale – patrz Obiektyw oraz sloty na karty pamięci, zasobnik na baterie i opcjonalnie gniazda, a także ogólnie o czystość aparatu na zewnątrz. Szczególnie czystość wizjera, monitora i przycisków. W przypadku lustrzanek i aparatów z wymienną optyką dbać będziesz o tylną część obiektywu oraz komorę lustra, a także matrycę, lustro i matówkę.

Po kolei…

  • Obudowa aparatu
    wystarczy zwykła czysta szmatka do okresowego przecierania obudowy aparatu, do usunięcia będzie głównie tłuszcz z palców i części twarzy którą dotykamy aparat. Najpierw warto strzepać pyłki z trudno dostępnych miejsc przy użyciu miękkiego pędzla np. do nakładania pudru.
  • Wizjer – czyścimy najpierw pędzelkiem o którym mowa wyżej, możemy dmuchnąć przy pomocy gruszki i przetrzeć suchą szmatką a jeśli są tłuste plamy, to użyć szmatki nasączonej płynem do mycia optyki fotograficznej
  • Monitor – ekran aparatu wystarczy przetrzeć suchą szmatką. Jeśli są uporczywe tłuste plamy które będą się “mazać” to należy sięgnąć po nasączoną szmatkę jw.
  • Zasobnik na baterie / akumulator – zasobnik zazwyczaj się nie brudzi, ale może się czasem coś do niego dostać podczas wymiany baterii czy akumulatorka, dlatego warto do niego dmuchnąć gruszką co jakiś czas. Nie polecam dmuchać ustami, ponieważ jest szansa że także pluniesz przy okazji, a mokra ślina to nie jest to co lubią akumulatorki na swoich stykach 🙂
  • Slot na kartę – podobnie jak zasobnik o którym mowa powyżej, przedmuchujemy. Ja to robię zawsze przy każdorazowym wyjmowaniu karty pamięci. To jest ważne, ponieważ czasem osiada brud na stykach, i aparat zgłasza komunikat, o braku karty w aparacie, jej uszkodzeniu lub innym problemie który uniemożliwia normalną pracę.
  • Komora lustra i bagnet – bagnet to metalowy pierścień służący do mocowania obiektywów w lustrzance. Zawiera styki do przenoszenia informacji z obiektywu, sterowania przesłoną, pracą AF oraz innymi funkcjami, a także mechanizm przeniesienia napędu AF, czyli potocznie śrubokręt. Bagnet możemy przetrzeć suchą szmatką lub lekko nasączoną środkiem do czyszcznie optyki. UWAGA! Zwróć uwagę aby aparat był wtedy wyłączony, a ilość wilgotnego środka minimalna aby nie uszkodzić elektroniki! Komora lustra do wnęka w lustrzance, która zawiera lustro, za którym jest migawka, a dalej matryca. W komorze lustra znajduje się także matówka, a za nią pryzmat lub system luster do przenoszenia rzutowanego obrazu z obiektywu do oka przez wizjer. Komora lustra jest czarna, jej ścianki pokryte są “pofalowanym” tworzywem, które ma niwelować niepożądane odbicia światła.
  • Lustro – lustro zazwyczaj jest najbardziej brudnym elementem w komorze lustra 😉 Posiada na sobie dużo paproszków które można po prostu delikatnie usunąć miękkim pędzelkiem do czyszczenia optyki. Nie polecam dmuchać, ponieważ brud zostanie przeniesiony w inne miejsce komory lustra, a chodzi o to, aby go zupełnie usunąć. Szczególnie nie pożądane jest przeniesienie zanieczyszczeń na matówkę, która znajduje się tuż nad lustrem! Lustra nie dotykamy palcami.
  • Matówka – matówka jest delikatna, jeśli są na niej paprochy – można je usunąć przed dmuchnięcie gruszką. Jeśli brud nie schodzi – oddaj aparat do serwisu na czyszczenie.
  • Matryca / element światłoczuły – po pewnym czasie używania lustrzanki, na matrycy pojawiają się zabrudzenia. Paprochy usuwa się przez wbudowany w mechanizm aparatu system wstrząsów – specjalne wibracje w które aparat wprawia matrycę i paprochy odpadają. Normalnie matryca jest zasłonięta przez migawkę, ale można skorzystać ze specjalnej funkcji w aparacie którą się wybiera z Menu, aby aparat podniósł lustro i otworzył migawkę. Jeśli nigdy nie czyściłeś matrycy, zachowaj najwyższą ostrożność. To jest delikatny instrument. Nie polecam samodzielnego mycia jej na mokro. Można delikatnie czymś dmuchnąć – najlepiej gruszką lekarską (zwróć uwagę, aby gruszka w środku była czysta, bez talku i innych zanieczyszczeń!). Nie dotykamy matrycy żadnymi czyścikami, pędzelkami czy szmatkami. W przypadku kiedy na zdjęciach powstają “duszki” i są one zauważalne i przeszkadzają, to lepiej przekazać aparat do serwisu na czyszczenie. Fachowcy zrobią to profesjonalnie.

OBIEKTYW do lustrzanki

W obiektywie szczególnie pilnujemy przedniej soczewki. Nie dotykamy jej palcami. Polecam robienie zdjęć z założoną osłoną przeciwsłoneczną, tzw. tulipanem. Jest to fizyczna nakładka na obiektyw która uchroni soczewkę przed przypadkowym jej dotknięciem palcami albo przed kontaktem z jakimś przedmiotem który mógłby ją zabrudzić albo co gorsza, zarysować powłoki. Poza tym tulipan chroni przed kurzem. Soczewki nie zawsze są łatwe do umycia i generalnie lepiej chronić je niż czyścić. Nieumiejętne czyszczenie soczewki obiektywu może jej zaszkodzić. Palce zawsze są trochę tłuste, ponieważ tak jesteśmy stworzeni, że skóra ludzka wydziela pot i różne wydzieliny, a więc pozostawimy na soczewce brzydki ślad. Polecam noszenie ze sobą małej gruszki lekarskiej (tylko bez talku w środku!) oraz specjalnych ściereczek do sprzętu fotograficznego do czyszczenia soczewki.

Drugim kluczowym w utrzymaniu czystości elementem każdego obiektywu (od lustrzanki) jest jego tylna część, mocowanie, potocznie zwane czasem “dupką”. Znajduje się tam metalowy pierścień który mocujemy na bagnet aparatu. Niektóre obiektywy mają mocowanie wykonane z plastiku, a więc jest ryzyko wyłamania jego części i ścierania się samego tworzywa, więc o taki sprzęt należy dbać jeszcze dokładniej. Mocowanie obiektywu zawiera takie elemety jak:

  • styki do komunikacji obiektywu z lustrzanką
  • popychacz przesłony
  • śrubokręt (opcjonalnie)
  • elementy do trwałego złączenia mocowania z bagnetem aparatu
  • oraz tylna soczewka obiektywu

Zacznę od końca. Tylna soczewka to element o który trzeba bardzo dbać. Zazwyczaj wystarczy tylko zdmuchnąć z niej ewentualne zabrudzenia. Uwaga przy zakupach używanych obiektywów. Czasem na takiej soczewce znajduje się pajęczynka – grzyb – nie warto kupować wtedy takiego obiektywu. Wszelkie uszkodzenia i zabrudzenia tylnej soczewki obiektywu mają znaczenie dla robionych tym szkłem zdjęć – ponieważ uszkodzenia i zabrudzenia wpływają negatywnie na transmisję światła na element światłoczuły lustrzanki i mogą być widoczne na zdjęciu a co za tym idzie pogorszyć jego jakość.

Inaczej wygląda to w przypadku przedniej soczewki, na której drobne uszkodzenia nie mają większego wpływu na zdjęcie, ponieważ ulegają “rozmyciu”. Proszę zrobić eksperyment i ustawić przed obiektywem nici do szycia albo włosy i proszę zrobić zdjęcie. Nie będzie widać tych włosów – o ile ostrość ustawimy nie na włosy a na obiekt za nimi.
W dalszej kolejności bardzo ważna jest higiena styków, ponieważ odpowiadają one za pracę AF – autofokusa oraz zmianę wartości przesłony, a także funkcje dodatkowe jak np. – w zależności od obiektywu i zastosowanej technologii – informacje o odległości, systemach antywibracyjnych itp.


Zdarza się, że po podpięciu obiektywu do body, może nie działać np. AF. Należy odpiąć obiektyw i przetrzeć czystą szmatką styki obiektywu. Możliwe że trzeba będzie także przetrzeć styki lustrzanki. Higiena bagnetu aparatu jest tak samo bardzo ważna! Przy okazji – szczególnie pilnujemy aparatu który ma odpięty obiektyw, gdyż komora lustra jest szczególnie narażona na zabrudzenia!


W mocowaniu obiektywu znajdziemy śrubokręt. O ile obiektyw jest wykonany w tej technologii, czyli jest to mechaniczny napęd autofokusa. W obecnych czasach część obiektywów posiada wbudowane silniki do automatycznego ustawiania ostrości, jednakże technologia śrubokręta jest dalej bardzo popularna i zapewnia kompatybilność ze starszymi typami obiektywów oraz obiektywami nie-systemowymi.

Np. kiedy podpinasz obiektyw Sigma do aparatu Nikona. Ale jak pisałem, wiele takich szkieł ma własny napęd, Sigma akurat ma technologię HSM. Śrubokręt w mocowaniu to nie śrubokręt, ale takie kółeczko wielkości ok 2mm z wycięciem w środku – w to wycięcie podczas podpinania obiektywu do aparatu wsuwa się śrubokręt zamontowany w bagnecie lustrzanki.


Elementy złączające mocowanie obiektywu z bagnetem to po prostu system wypustek, zapadek. Należy uważać aby nic nie połamać ani nie powyginać. Obiektyw należy montować z wyczuciem, wg. instrukcji producenta. Jeśli obiektyw nie chce się zamontować – nie montujemy go na siłę!
Popychacz przesłony jest raczej wytrzymałym elementem, to taki “dings”, który odpowiada za zamykanie i otwieranie przesłony w obiektywie.

Sprzęt fotograficzny wraz z akcesoriami warto przechowywać w torbie fotograficznej. Jaką? O tym w innym artykule. Sprzęt trzymamy w miejscu suchym, nie narażonym na działanie światła i czynników atmosferycznych. Jeśli jest to np. szuflada – zwróć uwagę aby nie powstawały wibracje z zamykania lub otwierania szafki.

Akcesoria fotograficzne czyścimy podobnie, miękką suchą szmatką albo gruszką. Tam gdzie można i trzeba to stosujemy płyn do mycia optyki / sprzętu fotograficznego. Starajmy się jednak unikać zabrudzeń. Zawsze lepiej zapobiegać niż naprawiać. Zadbany sprzęt będzie na pewno wyglądał o wiele lepiej i może być łatwiej go odsprzedać po latach. Zadbany sprzęt będzie nam działał lepiej.

Share on facebook
Share on twitter
Share on linkedin
Blog

Zdjęcia opakowań szklanych

Fotografia produktowa opakowań szklanych Produkty wykonane ze szkła mogą stanowić nie lada problem dla wielu fotografów. Szkło zawsze było jednym

Blog

Zdjęcia reklamowe wzmacniacza

Fotografia produktów RTV, sprzętu audio hi-fi, wzmacniacza stereo. Sprzęt audio jest wdzięcznym materiałem w fotografii produktowej. Ciekawe kształty, miks różnych

Zestawienie wyników testu akumulatorków AAA

Tabelę stworzyłem w nawiązaniu do testu akumulatorków, w którym zawarte są bardzo obszerne informacje o ładowaniu i rozładowywaniu akumulatorów różnych

0 0 votes
ocena wpisu
Subscribe
Powiadom o
guest
0 komentarzy
Inline Feedbacks
View all comments
Przewiń do góry